Kwetsbaar leven – 27 december 2015

Overdenkingen

Delft, 27 december 2015
Mtt.2: 13-18

ds. Tina Geels

Laten we nog eens naar het plaatje kijken voorop de liturgie.
De foto van de silhouetten haalde ik een maand geleden uit de krant.
Mensen onderweg, misschien zijn ze elkaar tegen gekomen op hun tocht naar het westen, jongens, meiden, kinderen met hun vaders en moeders.
Alles achtergelaten, ineens waren ook zij vertrokken.
Waar gaan we naar toe en wie wijst ons de weg?
Langs de weg een steenhoop, geen kapel of zoiets, maar markering van een moment. God, Allah help mijn familie.
Dat ik mijn geloof bewaar bij deze barre tocht.
Waar gaan we naar toe en wie wijst ons de weg?

Ons land lijkt rustig, geen oorlog en geen angst.
De buitenkant blijft gaaf en elke barst wordt netjes dichtgesmeerd.
We reizen over de wereld, gebruiken alle digitale media en tegelijk blijft Nederland een soort Madurodam.
Kerkje hier, kerkje daar. Moskee er tussen is ook goed.
De façade blijft nog steeds in tact. Hier alles OK.
Maar onder de oppervlakte gist het en kookt het.
De scheuren worden groter, de mythe van Nederland moet plaats maken voor iets anders iets nieuws. Dat kost pijn.
Ik preekte in Geldermalsen met de Kerst. De vestiging van een giga AZC is voorlopig even afgeblazen. Ik hoorde de details.
De stevige rellen waren een harde waarschuwing, niet hier.

Er is iets aan de gang wat nog maar net begonnen is, grenzen zullen anders zijn. Alles wordt anders.
Dat vraagt moed en helder inzicht van de mensen in Madurodam.
Toch ook niet hier: een hek eromheen en klaar is kees?
We zitten in een verhaal van ons samen, waar en niet waar.
Mythe en harde werkelijkheid tegelijk.
We zijn al lang niet meer los van elkaar, economisch, politiek, mentaal en geestelijk.
We reizen door als een geheel met jou en met mij aan boord.
En wie weet waar naar toe met het scheepje aarde op de woeste zee?

We gaan ook alleen in een eigen verhaal, waar jij alleen van weet in je diepste zelf, kwetsbaar en soms ook weerloos als je eerlijk durft te zijn.

Met wie voel jij je verbonden als je nog eens naar het plaatje kijkt?…
Een icoon voor onderweg.
Wordt je gedragen of sta je alleen. Ben je klaar voor vertrek met je vrienden of kun je niet verder, zit je uitgeput en moedeloos in het hoge gras.
Of ben je tevreden en is het zo goed.
Misschien herken je in de afbeelding wel verschillende perioden uit je eigen leven van weggaan, vluchten, wachten, opstaan en weer verder gaan.
Vastbesloten, of tegen wil en dank, wanhopig.
Onzeker en ook met nieuwe moed en vreugde om het leven zelf.
Zomaar onderweg.
De foto uit de krant is een icoon voor deze tijd.
Even is het leven stil gelegd uit de greep van angst en pijn.
De groep is onderweg en staat nu even stil. Alleen en met elkaar.
Overtuigd van het doel, onzeker over de afloop tegelijk.

Ook het verhaal van de profeet Jeremia zet de tijd even stil.
Het dorpje Rama was de grens van een land in oorlog.
De kinderen van Israël zijn als gevangenen langs deze route weggevoerd,
te voet ook een onbekende toekomst tegemoet.
Rachel weent om haar zonen. Zij wil niet getroost worden.
Haar kinderen zijn er niet meer.
Rachel is de stammoeder van Israël. Haar weg is doodgelopen.
Oorsprong van een nieuw begin.
Dat gaat ook over jouw en over mijn leven.

Het ene moment lijkt ons leven gebeiteld in beton.
Je bent zeker van je bestaan.
Alles gaat je voor de wind, je baan, je relatie.
Wees blij maar eigen je dit niet toe. Het is een geschenk.
Het kan ook anders gaan.
Als je losraakt van je anker door pijn of door verlies.
Als je oud bent en om alles vragen moet.
Of je onvermogen, je rancune over wat niet klopt en niet kan worden recht gezet.
Je vragen, je onzekerheid over hoe het verder moet.
Hoe lastig is het om dit alles onder ogen te zien.
Heb je de power om door te gaan, of ben je uitgeput en zit je in het gras als die ene vrouw in het plaatje van onderweg?
Krijg je moed vanuit je omgeving of moet alles uit jezelf komen.
Dan spreekt de Eeuwige tegen Rachel: droog je tranen.
Je bent kwetsbaar maar niet weerloos.
Er is toekomst ook voor jou.
Daarom wordt het drama van Rama genoemd in het verhaal van de vlucht
naar Egypte.
Het kind van Licht is weggejaagd met de dood op de hielen.
Niet de Kerstgedachte is gevlucht maar het kind van Licht, symbool voor liefde en vrede.
Herodus stikt bijna in zijn woede, haat en jaloezie.
Weg ermee, kruisig hem, zullen de soldaten later roepen.

Wie kwetsbaar is roept agressie op en niet alleen in Geldermalsen.
Tegelijk gaat er gaat er kracht uit van echte kwetsbaarheid.

Het verhaal van Rama en de vlucht naar Egypte geven het geloof door in de kracht van kwetsbaar leven voor nu met het oog op morgen.
Men noemde dit geloof, als vertrouwen ooit God, Eeuwige Nabije.
In het gevoel van een warme jas tegen de kou van het leven, die ons weerbaar maakt.
Kwetsbaar maar niet weerloos. In tegendeel.
Het licht keert terug.
En zij keerden terug niet naar Bethlehem maar naar Nazareth.
De vlucht naar Egypte en de terugkeer is een symbool voor ons eigen leven.
Als je het niet meer verwacht is er een kompas diep van binnen.
Op de bodem van je ziel is er ergens iets dat je draagt, iets van Nabijheid.
Ik heb het zelf ervaren op kwetsbare momenten in mijn eigen leven.
Er was warmte, ten er niemand meer was.
Nabijheid die mij toen nieuwe kracht heeft gegeven.
Luister daarnaar diep van binnen.
Luister goed. Er is een fluisterstem: die zegt- er is een weg.
Niet terug naar de oude situatie, maar verder door in jouw verhaal.
En zij keerden terug niet naar Bethlehem maar naar Nazareth.
De mensen van de foto zijn een groep op dat moment.
Zij staan even stil.
Het is een icoon voor ons leven. Kwetsbaar maar niet weerloos.
Toevertrouwd aan elkaar en aan onszelf.
Moge het Licht van de Eeuwige Nabije ons geloof geven in de kracht van dit
Tegenlicht. Kwetsbaar maar niet weerloos.
Eeuwig Licht met het oog op een onzekere toekomst die ons allemaal aangaat.
In verbinding met elkaar en met ons diepste zelf.
Moge het zo zijn.