Overdenking 6 maart 2016

Overdenkingenfile0001516504998

Delft, 6 maart 2016

Ds. Tina Geels
Mtt. 13: 1-8;18- 23
Overdenking
De gelijkenis van de zaaier is een prachtige reis ikoon voor onderweg,
Je kunt het altijd bij je dragen en tevoorschijn halen als je de weg kwijt
bent of als je even uit moet rusten…
Omdat jou situatie steeds weer anders is, verspringt het perspectief
Voortdurend.
Dat betekent dat je steeds met andere ogen naar hetzelfde verhaal kijkt.
Wie is de zaaier? Dat laat de tekst bewust open.
Gaat het over God, of Jezus, de voorganger misschien of over onszelf ?
De verwarring groeit door het gesprek dat wij aan gaan met de tekst.
Hoezo God als auteur van ons bestaan?
Afgelopen week las ik in de krant hoe God nu als een placebo wordt
aangeduid. Bestaat niet maar werkt wel.
God blijft de aandacht trekken, in de pers en in het publieke domein.
Religie krijgen we maar niet weggepoetst uit het moderne leven.
Er is zelfs een groeiend verlangen naar een duurzame verbinding met het mysterie, noem het God.
Keren we terug naar de gelijkenis.
Het beeld lijkt duidelijk- we zien het dorre land van het oude Israël, zonder dreiging van raketten over en weer.
Stil – doet de zaaier zijn werk in het vroege voorjaar. Ook de weg zien we meteen voor ons en de vogels, die het zaad wegpikken.
De droge rotsachtige bodem, waar niets kan groeien, zegt de verkorte versie
van het Thomas evangelie. De overlevering uit de bijbel geeft nog de nodige groeikans,
maar de grond is uiteindelijk te droog.
De harde distels staan voor het onkruid dat het zaad verstikt.
Door vragen te stellen aan de gelijkenis, komen wijzelf in beeld.
Iemand zei: ik voel mij op dit moment het meeste thuis bij de zaaier.
Is de bodem niet vruchtbaar, dan gooi ik er wat grond bij.
Ik wil dat het goed gaat.
Een ander vertelde dat de vruchtbare aarde zo vertrouwd voelt in een
luisterend oor op het juiste moment.
De gelijkenis gaat oplichten als een bergkristal in de zon.
Ook deze gelijkenis is vanouds diep verstaan als sleutel voor het eigen geloofsleven, binnen de kerk en vooral er buiten bij de ketters die gewend
waren vrij met het oude woord om te gaan.

De zaaier doet zijn werk in ons en buiten ons bewust en onbewust.
De zaaier is Jezus, de zaaier is de mens dat ben jij, ben ik- zijn wij met elkaar
als gemeenschap, is buiten ons en  in ons tegelijk.
Dat geldt ook voor het zaad van het koninkrijk.
Het koninkrijk kunnen we zien als een veld van  vrede, plaats van liefde waar
het leven goed is.
Nederland, een veilige plek voor Syrische vluchtelingen, die hier een nieuwe kans krijgen.
Het zaad van het koninkrijk is voelbaar, tastbaar waar liefde en vriendschap woont tussen mensen.
Het zaad van het koninkrijk is solidariteit met wie  kwetsbaar is.
Het is respect voor de ander die anders is dan jij in een verhaal dat jij misschien niet meteen begrijpt.
De vogels zijn ook buiten ons en in ons aanwezig.
Zij fladderen rond en pikken het zaad weg. Zij kunnen zich b.v. in je nestelen als een houding van negativiteit naar jezelf en naar je omgeving.
Het wordt toch niks, dat mooie plan dat ik had. Of als een ander tegen je zegt:
Ik geloof niet dat jij het gaat redden met al je goede voornemens.
Ook de vogel die het zaad wegpikt is dus buiten en binnen tegelijk.
We herkennen de rotsachtige bodem in een eerste enthousiasme zonder gevolg. Leuk plan, gaan we doen en vervolgens hoor je niets meer.
Goed voornemens, korte adem. Tussen ons, in mijzelf en naar God en het goddelijke.

De tekst daagt ons uit om nog een slag te maken.
Je bent zaaier voor de een; je herkent jezelf ook als momenten van vruchtbare grond voor een ander. Maar ook als een rotsachtige bodem en zelfs als onkruid. Als je eerlijk bent soms ook als zwarte raaf, die het plezier voor een ander soms opzettelijk wil bederven.
De delen van de gelijkenis staan ook voor aspecten van ons eigen leven.
Je bent zaaier voor jezelf. Je kunt jezelf afvragen:
Hoe word ik vruchtbare grond? Waar zijn de distels in mijzelf, patronen en gewoontes die mij in de weg zitten. Hoe kan ik onderscheid maken tussen het onkruid en datgene wat is gezaaid? Weet ik wanneer het zaaitijd is?
Ervaar ik het wanneer ik rotsachtige bodem ben?
Het is er allemaal.
Niet eens netjes geordend zoals in de gelijkenis. Was het maar waar.
Het is  vaak een rommeltje van binnen, waar jijzelf lang niet altijd de regie over hebt. Daarom hebben we elkaar zo nodig als klankbord, voor een correctie, en gewoon om te leren en te delen.
Als je het leven ten minste als leerschool wilt zien.
Toch ben je ook die vruchtbare grond en juist dat noemt Jezus als laatste mogelijkheid. Jij en ik dragen de mogelijkheid in ons om open te bloeien zoals
we zijn bedoeld.
Om tot onze bestemming te komen hoe onze tocht als pelgrim van het leven ook gaat. Weet dat je vruchtbare grond bent, misschien verscholen onder het struikgewas van een ingewikkeld leven of van tegenslag.
Misschien moet je eerst wel aan het werk om het onkruid te wieden.
Is jouw innerlijke tuin teveel verwilderd…
Toch ben je vruchtbare grond.
Dat krijgen we vanmorgen mee. Dat is de meerwaarde van dit oude verhaal.
Deze gelijkenis geeft handvaten voor onderweg. Vraag elkaar om raad en steun. Vraag de Eeuwige in je gebed om nabijheid.
Dan is God geen placebo geworden in een wereld van zombies.
Dan wordt God opnieuw een belofte, een kracht die mij leidt,
een steun in de rug bij zwaar weer.
Dan is dit hier ook een plek waar het leven gevierd wordt in vertrouwen en in overgave aan die grond die liefde heet. In een wisselende dans van jij  daar- ik hier als zaaier, zaad  en goede grond.

De gelijkenis van de zaaier geven wij vanmorgen aan elkaar mee als reis ikoon voor onderweg. Kijk ernaar alleen of met een ander.
Het verhaal zal zich steeds opnieuw voor je openen waar je ook gaat,
wie je ook bent wat ook zult tegenkomen op je weg.
Het is de kracht van de Geest die dit vergezicht van de gelijkenis voor ons opent.
Waarom zouden we in de periode voor Pasen niet wat extra tijd nemen om stil te staan en ruimte te maken met dit kostbaar reisicoon in de hand.
Er gaat een zekere kracht van uit.
Iets van het geheimenis, da God zichtbaar maakt. Niet als redenering of als filosofie maar gewoon als ervaring, simpel als het oude chinese spreekwoord waar we mee zijn begonnen:
Ik vroeg de amandelboom mij over god te vertellen : daarop begon hij te bloeien.
Het koninkrijk van God is heel dichtbij ons, in ons eigen hart.
De gelijkenis van de zaaier vertelt er van, neem dit mee voor op je weg.