Witte donderdag – 24 maart 2016

Overdenkingen

Witte donderdag, 24 maart 2016

Ds. Tina Geels
Johannes 13
Overdenking.
Breken en delen, Je schuift aan in de kring van de leerlingen.
Misschien sta je dichtbij deze oude traditie, misschien sta je aan de rand.
Of hoor je niet bij een kerk.  Het maakt niet uit.
Wie je bent, waar je vandaan komt en of je ergens bij hoort.
Vanavond wordt jouw verhaal vastgemaakt aan dit oude gebaar.

Chevetogne – crypte

Afgelopen weekend waren wij voor een korte retraite in het klooster van Chevetogne bij de Benedictijnen.
De completen, als afsluiting van de dag, waren in de traditie van de Byzantijnse kerk, oud en oosters. Dichtbij de bron.
De crypte onder de kerk was in het halfdonker.
De kaarsen zijn aangestoken.  Het was intiem en verstild.
We weten niet wat er een paar dagen later vlakbij in Brussel zal gebeuren.
we komen uit België, uit Nederland, uit Frankrijk en van nog verder weg.
We luisteren naar het diepe zingen. Knielen, staan lang en laten ons opnemen.
Nee, ik versta het kerk Slavisch van de liturgie niet.

In het halfdonker zie in vertrouwde gezichten. Ik zie ook een jonge Russische vrouw, in het zwart gekleed, haar hoofd bedekt.
Wat brengt haar hier in deze kapel?
De crypte is klein. De ruimte verdeeld. De stemmen in hun habijt met gepaste afstand staan onder een flauw licht rond het oude koorboek.
Vlak voor mij staat een van de monniken met zijn gezicht tegen een pilaar.
Hoor later dat hij uit de Oekraïne komt.
Hij zingt niet mee hij zwijgt. Er gaat iets droevigs van hem uit.
Deze stille monnik raakt iets aan ook in mij. Oud verdriet, groter dan mijzelf.
Er gaat een gebed van hem uit.
We hebben ook daar het brood gebroken en gedeeld.
Op die stille plek zijn we met elkaar in verbinding met de wereld om ons heen .
met het verhaal van al die mensen die willen delen in ons tegoed, moe van het wachten en teruggestuurd aan de grens, de moed verloren.
Verbonden met:
Het verhaal van onze dierbaren, voor wie we voor bidden, aan wie we denken.
Het verhaal van voorbij, en van nog niet.
Het verhaal van vreugde om een nieuw begin, het verhaal van afgebroken, kapotgemaakt. Het verhaal van jou en van mij.
Het is er allemaal geweest vanaf het begin,
toen de eerste christenen dit gebaar maakten om hem te gedenken.
Niet eens als persoon maar als iets kostbaars van het leven zelf.
In die ene geleefd.
Wie is deze mens? Een geheim, onthuld in wat hij doet en is …
En hij legde zijn kleren af, nam een doek, deed water in een bak en begon
de voeten van zijn leerlingen te wassen.
Hij knielt voor zijn leerlingen.
Hiermee wordt de maaltijd als voorbereiding op het Joodse Paasfeest een viering van gelijken.
Ooit is er iemand mee begonnen.
Stel je voor dat je dit zelf zou doen, al was het maar bij je collega’s, bij je vrienden en vriendinnen.
De leerlingen schrikken wakker. Petrus weigert, dit gaat te ver.
Als Jezus klaar is opent hij het gesprek.
Begrijpen jullie wat ik heb gedaan?
Dit is mijn verhaal, Volg mij hierin en je zult stenen breken.
Want jij bent deel van mijn lichaam.

Je wordt alleen deel van dit verhaal door het te voelen, door mee te doen in dit gebaar. Het zal je vrij maken, je openen voor een nieuw leven.
Het oergebaar van breken en delen gaat voorbij aan onze maat van meester en knecht en maakt een nieuwe weg begaanbaar.

Het is een universeel gebaar voorbij de eigen traditie van welke godsdienst dan ook. We zien het gebeuren op de grote markt in Brussel.
Er wordt gerouwd met elkaar, er wordt een onmogelijk verdriet gedeeld, er worden bloemen gelegd. Pure religie van de straat.
Ongehoord en nieuw zoals toen. Teken van een nieuwe wereld van samen.
Ooit is er iemand mee begonnen.
Religieuze systemen ook van die tijd worden gerelativeerd. Er komt iets nieuws voor in de plaats.
Iets van deze omkering proefde ik bij de completen in het klooster van Chevetogne. De monnik was geen held. Hij stond met zijn gezicht tegen de muur en zweeg terwijl de anderen voor hem zongen. Ik weet niet wat er in hem omging.
Misschien stond hij ook wel met zijn rug tegen de muur. Elke uitleg van zijn verhaal zou teveel zijn geweest.
En toen die verbinding bij het breken en delen van het brood.
Gedragen door iets in de diepte van samen, verborgen en tegelijk gekend vanuit een groot veld van liefde, van een innerlijk weten en van gezien zijn.
En ik voelde, dat wij met elkaar het grote leed van deze wereld kunnen en ook moeten dragen. Dit is de verantwoordelijkheid van onze gebeden, onze gedachten en onze daden.
Weet dat je deel bent van dit geheimenis.
Het geeft een nieuw perspectief aan jouw verhaal, aan ons gemeenschappelijk verhaal. Aan een wereld in angst en nood.
Breken en delen is de redding van ons leven.