Zoals het lichaam één is en veel leden heeft

Delft, 2 april 2017
1 Cor . 12: 12- 14, 25-27

Overdenking

We zaten in de trein, vertelde een van de meiden van de pizza club kort geleden. Zij zat tegenover mij, een coupe verderop. We kenden elkaar helemaal niet. Elke  dag reis ik met het OV naar Den Haag. Het was vol en toch moesten we steeds even naar elkaar kijken. Er ontstond een heel gesprek zonder woorden. Alsof we al jaren vriendinnen waren en we zien elkaar denk ik nooit meer. Ze was er blij mee want ze straalde tussen twee happen pizza in. Het kan er zomaar zijn een gouden moment in jouw leven, zo klein dat je het in alle drukte van de dag ook zo weer kwijt kan zijn. even contact, even verbinding. Al door het zeggen van het woord deelt men, scheidt en schendt Maar er is in ieder woord een woord, dat tot het onuitsprekelijke behoort. Er is in ieder deel een deel van het ondeelbare geheel. Ook hier in deze oude kapel waar ook onze gebeden nog in de muren hangen. Meer dan 40 jaar een vertrouwde plek om samen te komen. Wat is er veel gedeeld hier tussen de oude banken van de WK. Zij dragen onze geheimen en gebeden met zich mee. Verstopt in de tijd. Zo verweven met deze plek die nu zo anders voelt. Jouw verhaal, toevertrouwd aan de stilte van de tijd, of gedeeld bij de koffie na de dienst. Jouw verhaal in de kroeg, aan de keukentafel of achterin bij Little Italy. Daar gebeurt het, verweven met elkaar voor even. Vertel mij jouw verhaal.  Want wij horen bij elkaar.   Ik moet denken aan het nieuwe essay van Bas Heijne, hij schrijft columns voor de NRC. Bas schrijft over: nieuw licht op de beschaafde mens. Scherp legt hij een nieuw onbehagen bloot.

Hoezo onbehagen? Het verhaal van onze westerse cultuur klopt allang niet meer.   Als een schaal in scherven op de grond gevallen. De EU bedreigt zichzelf, Brexit is een feit. Afrika is dichterbij dan ooit. Alles in ons leven is een fragment geworden. Wat je doet is zo weer voorbij. En toch: zegt Bas Heijne, en toch hebben een verbindend verhaal nodig, iets was ons draagt.  Een gedeelde overtuiging of geloof. Als je geen verbindend verhaal meer hebt wordt het lastig, gaat hij verder. Je hebt geen verweer tegen de nieuwe mythes die opkomen en die gaan over eigen land eerst. Zonder gedeelde mythe gaat het niet. Bas Heijne sluit af: (wanneer het humanisme te zeker wordt van zichzelf wordt het naïef- en ook hypocriet). Wij zijn niet alleen een rationeel wezen. Daarmee doen we onszelf tekort. Deze zinnen raken mij diep. Reken jezelf niet rijk, zegt Bas. Er is altijd nog een tegoed, dichterbij dan ooit gedacht of ooit gedroomd. Zomaar onder weg, in de trein en in de kroeg en bij een foto in de krant. Er ligt kennelijk een zenuw bloot juist nu in het publieke domein. De hoop is niet verloren. We geven ons niet over aan goedkope oplossingen, aan de hoogste eer voor de grootste mond. Er is kennelijk een rest, misschien wel een herinnering aan hoe het leven was bedoeld. Een vermoeden van een andere wereld, waar we van dromen. Een wereld die  klaar ligt in de volgende coupé van de trein. Een wereld voorbij de woorden, zo dichtbij dat je het niet wilt geloven.

Diep in ons verankerd, ga voorbij de dingen van de dag en je ziet rozentuin na rozentuin, zo leren we van de oude Soefi meester Rumi uit de 13e eeuw. Ik ben ervan overtuigd dat Paulus in de tekst die we hebben gelezen deze weidsheid op het oog heeft gehad. Wij zijn op elkaar aangewezen in een web van relaties en digitale contacten. Paulus gebruikt het beeld van het lichaam. We passen er allemaal in, in het lichaam van Christus. Hoe modern kun je zijn. We zijn voor elkaar een oog dat verder ziet, een oor dat meer kan horen, een arm om je heen als je verdrietig bent. Wij zijn het zelf. en tegelijk zijn de grenzen keihard. De een is veilig met een verblijfsvergunning, dat ander staat onder grote druk. Wij zijn het zelf, toevertrouwd aan elkaar ook vanmorgen hier en nu. Hoe ben jij van huis gegaan? Voor wie kom jij hier? Misschien is het voor de ander belangrijk dat jij hier nu bent. Misschien ben jij een luisterende oor, een hand die even op mijn schouder ligt. Een blik die mij begrijpt? Een dele van het geheel. Opgenomen in een levend geheel, met elkaar in een werelddorp. Gebroken in fragmenten en weer geheeld aan elkaar aan dat Ene, aan die Ene.  Gedoopt met een geest van liefde.

Dit oude verhaal is springlevend, overal duikt het op met goeie ideeën en een openhouding in de trein en in de kroeg. Met een open blik, nieuwsgierig naar elkaar. Vertel mij jouw verhaal. we zien dat veel mensen zich beperken tot hun eigen erf. Het wordt te ingewikkeld. Maar er is ook iets anders aan de gang. Een soort uittocht, alsof we naar de markt gaan en daar op elkaar staan te wachten. Een nieuwe open ruimte van vertrouwen tegen alle angst en onrust in. er is een zenuw die bloot ligt. Het lege midden- het plein, de plaats van het debat, van het gesprek.

Is dit het waar Bas Heijne naar op zoek is? Staat hij op het plein de exit gelovigen op te wachten om samen in beraad te gaan?  Is hij zelf misschien nieuwsgierig naar een groot en oud verhaal, naar een mythe zoals hij dit noemt? Misschien moet Bas ook eens gaan proef geloven zoals een collega van hem al jaren doet. Dan zouden we met hem in gesprek kunnen gaan. Vanmorgen gaat het ook over het verhaal van Vrijzinnig Delft. We zijn kritisch met een eigen geluid, aanvullend op de andere kerken om ons heen. Een warme open gemeenschap. Vandaag zijn we blij dat we een nieuwe voorzitter mogen bevestigen volgens de regels van de prot. kerk waar we deel van zijn. In het besef dat de kracht van de onzichtbare kerk, als lichaam van Christus sterker is dan welk gebouw dan ook. In het besef dat we deel zijn van elkaars verhaal, jong en oud. Zoekend en tastend naar nieuwe wegen in een tijd die verlangt naar een dragend verhaal dat opnieuw gedeeld kan worden. Een verhaal waar compassie in thuis hoort, in een open blik zomaar in de trein en in de bus en bij de kassa van de supermarkt. \en verhaal van een hand en een voet, en van een arm op jeheen. Wij zijn deel van een ijzersterk en oud verhaal. Wij geloven in de kracht van verbinding. daarom geloven wij in een toekomst, die van ons allemaal is. In Christus, – vrij. Beschikbaar voor een volgende stap in het verhaal mens, in het project aarde. Wij dragen in liefde ons eigen steentje bij. Want er is in ieder woord een woord, dat tot het onuitsprekelijke behoort. Er is in ieder deel een deel van het ondeelbare geheel. Gelijk in elke kus, hoe kort, het hele leven meegegeven wordt.