Vijf broden en twee vissen

 Delft, 19 jan. 2020
Marcus 6: 33- 40

Overdenking
Albert Schweitzer - standbeeld in Deventer - WikipediaGeluk is het enige wat zich verdubbelt als je het deelt.
Deze tekst van Albert Schweitzer versiert onze gang thuis in Bunnik.
Geluk is het enige wat zich vanzelf verdubbelt als je het deelt.
Maar wat is dat dan geluk?
En hoe word je gelukkig?
In ons kleine landje aan de zee, neemt de jacht naar geluk alleen maar toe.
Iemand vroeg mij: heb jij al een stappen teller op je horloge?
Getallen gaan ons leven steeds meer bepalen en we veranderen vanzelf mee.
Maar worden we er gelukkig van?
Mijn gewicht, mijn energie, mijn dit en mijn dat. Hoe gek kun je het krijgen.
Nee, de weg van het eigen ik alleen loopt dood en bepaalt de crisis in zingeving
waar we het dan vanzelf over moeten hebben.
Psychiater Dirk de Wachter uit Vlaanderen trekt volle zalen, zelfs in debat centrum de Rode Hoed in Amsterdam.
Hij mag het zeggen: leg die smartphone eens even weg en kijk elkaar in de ogen. Hoezo dan?
Zijn we dit begin van elke ontmoeting gewoon vergeten?
Meten, en tellen, controle en cijfers.
Dure levenslessen, nu van sterpsychologen, brengen in herinnering wat we allang wisten maar kennelijk moeten we het opnieuw horen.
Daarom gaat het vanmorgen gewoon over geluk,
het enige wat zich verdubbeld als je het deelt.

Er kwam kort geleden iemand naar mij toe voor een gesprek.
Ondanks een kwetsbare gezondheid vertelde zij mij over haar geluk.
Ik doe alleen nog maar dingen waar ik blij van word.
Je kunt het leven zelf opzoeken, het ligt op straat, ging zij verder.
Ik kan dat toch zelf sturen? vroeg zij een beetje ongelovig.
In het gesprek kwamen we bij een bekend woord van Jezus.
Wie veel heeft zal meer krijgen en wie weinig heeft,
datgene wat hij heeft zal hem ook afgenomen worden.
Ineens viel er een nieuw licht op deze lastige tekst.
Kijken we naar de materie dan is dit in onze liberale samenleving keihard.
Wie rijk is wordt alleen maar rijker.
Wie weinig heeft, zal ook datgene wat hij heeft, kwijtraken.
Ook in de tijd van Jezus een harde realiteit.
Het is onrechtvaardig en maakt ons terecht boos en ook vaak rancuneus.

Jezus geeft ook deze woorden een nieuwe, geestelijke waarde.
Als jij je kwetsbaar durft op te stellen komt een ander ook gemakkelijker
over de brug. En samen ben je weerbaar, deze energie vermenigvuldigt zich.
Dat is wat Jezus zelf opriep, ook met zijn eigen leven, de liefde die van hem uitging was aanstekelijk voor zijn omgeving.
Maar ook de andere kant. Hoe meer ik mijzelf afsluit hoe minder ik liefde tegenkom. Tenzij er iemand door mijn pantser heen kan breken.
Of mij al heel lang kent en vraagt: waar ben jij nou mee bezig?
Ineens staat zij achter mijn muur, naast mij als stem van God.
Datgene wat je hebt zal je ontnomen worden is een keiharde les uit het
dagelijks leven en daar sta je dan alleen in een wereld waar alles berekend
wordt op winst en verlies. Dat houd je toch niet vol?
De psycholoog moet antwoord geven- een weg wijzen uit het doolhof van een onvervuld bestaan.
Vanmorgen leggen we onder deze eigentijdse EHBO van de psycholoog een
oud verhaal.
Een verhaal van delen, jouw glimlach, jouw verhaal van vallen en opstaan,
jouw blijdschap zomaar omdat de zon vandaag weer schijnt.
Geluk is het enige wat enige wat verdubbeld wordt als je het deelt.
Albert Schweitzer raakt met zijn woorden aan de eenvoud van een leven omgekeerd en verwijst naar dit oude verhaal als een zuiver kompas.
Laten we er nog eens goed naar kijken:

Jezus trekt zich met zijn leerlingen terug voor de broodnodige rust.
Maar de mensen wachten hem al weer op, daar aan de oever van het meer.
Jezus ziet hoe zij zonder herder zijn, zonder richting in hun leven.
Overgeleverd aan de waan van de dag. Zijn wij misschien een van hen?
Het raakt hem diep in zijn ziel.
Daar op die stille plek aan de over van het meer, daar gebeurt iets van dat andere leven, alsof de hemel even open gaat.
Het is avond- de tijd vergeten …
Iedereen wordt uitgenodigd om in het gras te gaan zitten.
Zomaar in het groen gras.
En ze gingen zitten in groepen van honderd en van vijftig.
Er is niets- alleen twee broden en vijf vissen.
Na een gebed begint het delen- er komt steeds meer van het weinige dat er
wel is. Vijf broden en twee vissen.
Geen wonder van Jezus als de superheld, maar dat wat er gebeurt:
Er wordt gedeeld van wat er is, ook al is dat maar heel weinig.
Er was genoeg, er bleef over – 12 manden vol brood, naar de twaalf stammen van Israël. Daarmee staat dit teken in de rijke traditie van het eerste Testament van breken en delen.

Er zal altijd genoeg zijn, sterker nog er komt steeds meer bij.
Dat brengt ons terug naar het verhaal waar ik mee begon.
Zij kwam naar mij toe en wilde een gesprek, in de broosheid van haar eigen leven. Hoe zal mijn leven verder gaan?
Zij vertelde over de mooie dingen die ze meemaakte, zomaar onderweg.
Zij deelde haar kleine kwetsbaarheid, haar onzekerheid en twijfel.
Haar blijdschap en goede moed. De ander begon ook met zijn verhaal ….
Er gebeurde iets bijzonders, iets van liefde die als een goudader bloot kwam
te liggen zomaar in al die klein verhalen waar zij een kostbare ketting mee kon rijgen.
Dat gaf nieuwe moed en inspiratie.
Haar ogen straalden toen ze mij dit vertelde.
Haar moed bracht haar verder- deuren gingen open die gesloten leken …
Soms – overkomt je dit, ondanks jezelf.
Als je het niet meer weet, als je ineens in een ziekenhuis terecht komt.
Een deur naar de ander gaat open. Alsof er zomaar een vuurtje van binnen gaat branden.
Niet als beloning van zoveel stappen, niet als winst op de calorieën jacht.
Niet uit berekening, nee zomaar.
Het gebeurt ergens anders waar je het niet verwacht.
Daar waar jij durft te delen van je tekort, van je onzekerheid, van je verwarring of van je twijfel. Daar waar jij iets van de getallen controle los durft te laten.

Kom, ga in het groen gras zitten en kijk wat je samen hebt.
Ook het weinige  wat je hebt kun je delen.
Al is het maar een stukje brood en een beetje vis.
Ook als is het alleen maar jouw verhaal, het is kostbaar en je bent uitgenodigd.
Zomaar even samen in het groen gras.
Probeer het maar. Je zult zien dat er iets gaat stromen van binnen.
Iets wat je misschien nog niet kent. Iets van warmte.
Daar waar we de moed hebben om ons deurtje op een kiertje te zetten, waar we iets gaan delen van onszelf. Daar gebeurt iets van God, van liefde, van warmte.
Er gloeit iets, er wil iets wakker worden- iets wat wezenlijk is voor het leven,
iets wat we niet kwijt mogen raken in de wereld van getallen en berekening.
Dat ene – die zachte stem in jou en in mij, dat verlangen naar geluk en een veilige plek bij elkaar, waar je zomaar iets van jezelf kunt laten zien, dat ene gaat de wereld redden.
Liefde die ontwapent voorbij de controle van getallen en berekening.
Liefde die in ons stroomt als een diepe rivier, als levensmoed in onzekere tijden.
Als je daar iets van toe kunt laten, gebeurt er iets nieuws, iets van geluk.
Geluk is het enige wat zich verdubbelt als je het deelt.
Een oud verhaal van mensen zomaar even samen in het groene gras.
wijst voor ons de weg.

Een verhaal van het groene gras midden in een wereld van getallen,
als een oase van een nieuw begin. Het verhaal van jou en van mij.
Een verhaal van hoop voor iedereen voor nu en altijd.