Wees niet stil, wij zijn met velen

Abel J. Herzberg in 1982

Abel J. Herzberg in 1982 (foto: Bert Nienhuis. bron: dbnl.org)

Delft 6 okt. 2018
bevestiging kerkenraadsleden
Overdenking
De kracht van de stilte heeft ook het leven van Sigrid Kaag gevoed.
Ik voel dat met haar mee.
Zij hield vorige week de Abel Herzberg lezing.
Maar benadrukt Sigrid, minister van ontwikkelingssamenwerking,
er is ook een andere stilte, een donkere stilte.
De stilte van wel weten maar het er niet over hebben en er ook niet iets aan doen.
Deze stilte creëert een stuurloze leegte.
Sigrid werkt dit in haar verhaal uit naar de samenleving en de politiek.
Zij noemt het lege midden in het publieke domein gevaarlijk als er geen
kritische vragen meer worden gesteld, als het stil wordt.
Als we niet meer weten welke kant we op moeten met onze samenleving,
in Europa.
De onderbuikgevoelens nemen het over en onze taal wordt weer primitief.
Het is een bekend mechanisme ook in ons persoonlijk leven.
Als je het benauwd hebt, als je klem zit hap je naar lucht en ruimte in de
eerste plaats.
Sigrid rond haar persoonlijke lezing af met de woorden:
Wees niet stil, wij zijn met velen.

De afgelopen week reisde de ingekorte tekst van haar lezing ook met mij
mee bij voorbereidingen en gesprekken onderweg.
Het hing zogezegd boven de markt.
Op de fiets en in de auto liet ik mijn gedachten gaan naar de stilte met haar duizenden gezichten …
Zwijgen is niet altijd goed.
Er ontstaat een akelige leegte als we de dingen waar het echt om gaat niet
meer benoemen.
Ook thuis kan er een nare stilte hangen als dingen niet worden uitgesproken.
Mijn moeder kon vroeger dagenlang niets zeggen.
Dodelijk vond ik deze dagen, dit is mijn straf- dacht ik dan maar ik wist niet waarvoor. Niet fijn, niet open.
Zwijgen aan de andere kant van de lijn als een persoonlijke mail niet wordt beantwoord, hoe naar kan dat zijn. Je raakt elkaar hierdoor gemakkelijk kwijt.
Ook in een groep, in een gemeenschap kan het stil vallen.
De stilte heeft ook bij ons duizenden gezichten.
Soms weet je niet waar de ander zit.
Je kunt dan maar beter vragen i.p.v. zelf gaan invullen.
Maar ook als groep onderweg.
Waar willen we naar toe, is er een richting?
Wat is onze inspiratie en is er ook een kompas?

Dan komt de vraag: hoe vrij ben jij tegenover die eerste bron, dat oude boek?
Kun je daar opnieuw naar kijken met een open blik?
Jezus gaat nog wel voor vrijzinnigen maar bij Paulus slaan vaak de stoppen door.
Ik houd van dat oude boek, het blijft mijn eerste kompas.
Omdat de verhalen altijd weer uitzicht en hoop geven zelf voor nu.
Omdat de grondlijn, vrijheid is en geluk voor iedereen.
Met de oproep van onze minister werd ik naar die paar woorden van Paulus getrokken, het zijn voor mij woorden die onder je huid kruipen.

Hij schrijft aan een groep die bij elkaar komt ergens in Klein Azië.
Zij willen als nieuwe mensen met elkaar omgaan.
Hun leven staat nu in het licht van de van de liefde, voorbij elk onderscheid
is dit wat hen verbindt.
Het eerste wat Paulus als pastor tegen hen zegt is:
lieve mensen jullie zijn geroepen om vrij te zijn.
Vrij van oude banden, waarin je misschien zat opgesloten.
Laat het los, leert Paulus, er is iets daaronder waar het echt om gaat:
de verbinding met elkaar in liefde.
Laat je leiden door deze Geest van liefde. Dat maakt je echt vrij.
De band van de liefde die verbindt – voorkomt een leeg midden
waarin het primitieve recht van de sterkste weer gaat gelden,

Soms is het moeilijk je te openen voor deze liefdesband.
Op een ander moment gaat het vanzelf.
Kun je dat leren? Ja, het is steeds weer ruimte maken en dat is voor mij
de kern van wat bidden is.
Biddend in het leven staan. Vanouds werd er met open armen gebeden.
Een houding van ontvangen, bewaard ook bij de monniken in Zundert.
Een open houding, naast die gesloten houding van inkeer.
Bidden is even stil staan op je weg; met en zonder woorden.
En als je potdicht zit van binnen dan mag je vertrouwen op het bidden van
een ander, misschien wel ook voor jou.
Daarom is het goed dat je hier bent vanavond.
Juist nu we twee nieuwe kerkenraadsleden gaan bevestigen.
Zij hebben ons gebed en ons vertrouwen nodig.

Bidden als stil staan. We doen dit elke dinsdagmiddag op deze plek.
We luisteren naar de geluiden buiten ons, naar de wind, naar het kraken
van het oude hout en het doet ons goed.
Mediteren gaat over in bidden; met en zonder woorden. Er zijn geen muurtjes.
Bidden gebeurt, ook bij mij op de fiets en in de auto.
Ik luister en wacht.
Bidden gebeurt als je verrukt bent, als het benauwd hebt.
Als je vastzit in jezelf.
Ik roep ook vaak, help mij! meer niet.
Bidden opent mijn ziel. Ik prevel dan maar wat…
Natuurlijk ben ik zelf ook niet altijd afgestemd, dan slibt er iets dicht in mij.

ik vertrouw er dan maar op dat het doorgaat in mij ook als ik er even niet bij ben. Bidden gebeurt, ik rust ergens bij uit, schuil onder de vleugels
van de Ene Nabije, soms zonder dat ik er erg in heb. Maar het voelt als veilig.

Wij zijn die Ene ook voor elkaar om elkaar rust en veiligheid te geven als het buiten en als het binnen in ons stormt en onrustig is.
De stilte helpt ons daarbij, even geen herrie om je heen.

Maar er is ook bij ons die andere stilte, waar Sigrid Kaag ons deze week bij bepaalt en waar uiteraard ook meteen kritiek op kwam.
Wees niet stil want we zijn met velen.
Een paar woorden vol power en hoop.
De andere kant van de stilte, – spreek je uit, voegt ook Paulus toe.
Ook als het even ongemakkelijk voelt.
Ook het midden van de gemeenschap moet onderhouden worden als een
mooie tuin vol met verschillende bloemen.
Onkruid moet weggehaald en er moet ook weer gezaaid worden.
Dat kan als we geloven in die geest van liefde die ook onze gemeenschap
draagt bij dag en bij nacht.
Alleen een biddende gemeente kan haar taak en opdracht aan.
Dat geldt ook voor een vrijzinnige groep als wij.
Met woorden en zonder woorden open naar elkaar.

Bidden maakt ruimte voor de verbinding in de liefde, die ook onze gemeenschap draagt.

Wees niet stil, wij zijn met velen. Dat is sterk en geeft richting ook voor ons.