Afgelopen zondag, de eerste advent, doen we traditiegetrouw mee met de actie Orange the World – stop geweld tegen vrouwen. Dit jaar besteedden we aandacht aan femicide of vrouwenmoord. Ieder jaar ontdekken we weer nieuwe feiten over de omvang en de diepte van het geweld tegen vrouwen. Zo wordt er in Nederland haast elke week een vrouw vermoord, omdat ze vrouw is. Dat is heel kort de definitie van femicide: gendergerelateerd geweld tegen vrouwen, waarbij het vrouw-zijn (een deel van) het motief is van de dader.

In de overdenking werden de cijfers in een kader geplaatst. Ook kwam aan de orde hoeveel kinderen slachtoffer zijn omdat ze niet zelden zowel hun moeder als hun vader kwijt raken door de moord, maar ook omdat ze er in ongeveer de helft van de gevallen getuige van zijn.

Naar aanleiding van een onderzoek in opdracht van de Rijksoverheid door de politie naar de relatie tussen huiselijk geweld en vrouwenmoord ontstond het beeld van vrouwenmoord als het topje van de ijsberg van geweld tegen vrouwen. Niet dat huiselijk geweld altijd uitloop op vrouwenmoord, gelukkig niet. Het is eerder dat vrouwenmoord de uiterste escalatie is van het geweld dat veel wijder verspreid is. Een van de problemen, die het tegengaan van huiselijk geweld bemoeilijkt, is dat zowel dader als slachtoffer zichzelf niet als zodanig zien. De noodzaak om wel zover te komen, werd beargumenteerd aan de hand van de stelling dat daders van geweld niet zelden zelf slachtoffer zijn geweest.

Om deze geweldspiraal te doorbreken is het nodig om meer te doen dan straffen alleen. Dat versterkt paradoxaal genoeg het slachtofferschap van de dader, waardoor recidive een reëel risico is. Dit inzicht werd ontleend aan een interview met Ruard Ganzevoort in het remonstrants maandblad AdRem van november 2011. Het hele interview is bijgevoegd bij deze blog, net als de factsheet van de Universiteit Leiden en de infographic van de Rijksoverheid.